Suy ngẫm về sự nhiệt tình, về nỗ lực, và về giá trị.
Người nhiệt tình thường dễ được tin tưởng. Họ làm nhanh, phản hồi nhanh, ít nề hà, cũng ít từ chối. Trong tổ chức, những bạn này gần như luôn được yêu mến, vì họ tạo cảm giác mọi thứ đang được vận động. Nhiệt tình vì thế là một phẩm chất đáng quý. Nó là năng lượng khởi đầu của rất nhiều điều tốt.
Nhiệt tình đôi khi cũng tạo cảm giác an toàn, rằng bạn đang bỏ thêm thời gian, sức lực, sự chú ý, và có CẢM GIÁC là mình đang làm rất nhiều. Đồng đội có thể cũng nhìn thấy như thế. Nhưng đời không như mơ: nỗ lực và giá trị tạo ra không phải lúc nào cũng đi cùng nhau. Biểu hiện của việc này là khi bạn làm và làm cả ngày, nhưng kết quả vẫn đi ngang, hoặc không có sự phát triển rõ rệt. Đây chính là lúc cần nhìn lại nỗ lực của mình, đã được đặt vào đúng hướng chưa?
Một việc làm rất nhanh, rất chỉn chu, rất có trách nhiệm, nhưng nếu bản thân việc đó không thật sự cần thiết, hoặc không tạo ra thay đổi đáng kể nào, thì nỗ lực bỏ vào vẫn chỉ dừng ở mức nỗ lực. Nó chưa đi đến giá trị.
Đây chính là điểm mù của sự nhiệt tình.
Vì quen với việc hành động ngay, người nhiệt tình thường ít dừng lại để hỏi xem việc mình đang làm có thực sự đáng làm không. Họ dễ chấp nhận môi trường hiện có như một điều mặc định: việc được giao là đúng, quy trình đang có là đúng, hướng đi hiện tại là đúng. Phần việc của mình chỉ còn là làm xong cho nhanh. Và trong rất nhiều trường hợp, họ trở thành người vận hành rất tốt một thứ vốn chưa chắc đã tối ưu ngay từ đầu.
Đến một giai đoạn nào đó, nhiệt tình cần được nâng cấp bằng tư duy.
Đơn giản chỉ cần bắt đầu bằng một câu hỏi: tại sao mình phải làm cái này?
Việc này phục vụ mục tiêu nào? Nếu không làm thì chuyện gì xảy ra? Có cách nào đơn giản hơn không? Mình đang giải quyết sự vụ hay gốc rễ vấn đề? Chỉ cần chậm lại một bước để hỏi như vậy, chất lượng hành động sẽ khác hẳn.
Lúc đó, bạn không còn chỉ là người chăm chỉ. Bạn bắt đầu trở thành người biết chọn chỗ để đặt nỗ lực của mình.
Và đó mới là lúc nỗ lực bắt đầu chuyển hóa thành giá trị.
Trưởng thành trong công việc không phải là làm ngày càng nhiều hơn. Trưởng thành là khi bạn vẫn giữ được sự nhiệt tình của mình, nhưng không còn để nó kéo mình đi một cách bản năng nữa. Bạn vẫn sẵn sàng hành động, và hướng nỗ lực đến nơi tạo ra giá trị.